Lampwork kralen zijn glazen figuurtjes die stuk voor stuk met de hand gevormd zijn boven een vlam. Vaak zijn het visjes en andere diertjes, want juist die vormen laten zien wat een glasmaker kan. Handgemaakt glas is hetzelfde woord. Geen twee kralen zijn gelijk, en dat is precies waarom er eentje in een sieraad zo opvalt.
De naam komt uit de tijd dat glasblazers met een olielamp werkten en de vlam met een blaasbalg aanwakkerden. Tegenwoordig is het een gasbrander, maar de techniek is dezelfde gebleven. De maker houdt een staaf glas in de vlam tot het zacht wordt en wikkelt het om een dun stalen staafje. Daaromheen bouwt hij de kraal op, met kleuren en vormen die hij er in de vlam bijvoegt. Als het glas is afgekoeld trekt hij dat staafje eruit, en dat gaatje is het rijggat.
Het zeevolkje is de grootste groep: visjes met kleurige strepen, zeesterren, krabbetjes, schelpjes en eendjes. Daarnaast is er een hoek met eten en fruit, van aardbeien en kersen tot pepertjes en paddenstoelen. De klassiekers zijn er ook, bloemetjes en hartjes, en de kralen met dots waarbij de maker gekleurde stippen in het warme glas heeft gedrukt. En dan zijn er de eigenzinnige: een cowboylaarsje, en het evil eye dat in veel culturen als beschermer geldt. De maten lopen uiteen, want handwerk laat zich niet in één maat gieten.
Omdat er een mens aan gewerkt heeft en geen mal. Bij het vormen bepaalt de maker hoeveel glas erop gaat, hoe hij de vinnen van een visje trekt en waar de stipjes precies landen. De ene wordt iets voller dan de andere, een streep loopt net anders. Dat is geen fout maar het bewijs dat het handwerk is. Bestel je er drie, dan krijg je drie visjes die familie van elkaar zijn maar geen tweelingen.
Zet een lampwork visje in het midden van een ketting met verder alleen effen kraaltjes eromheen, en je hebt iets dat er gemaakt uitziet in plaats van gekocht. Ze doen het ook goed als bedel aan een armband, aan een buigringetje, of als vrolijke eyecatcher in een sleutelhanger. Ga je meerdere figuurtjes gebruiken, houd de rest dan rustig, anders vecht elk kraaltje om de aandacht.
Meet eerst het gat, want dat verschilt per kraal. Bij lampwork is het gat gemaakt door het staafje waar de kraal omheen gedraaid is, en dat staafje is niet altijd even dik. Reken op 1,5 tot 2,5 mm, ruim genoeg voor de meeste koorden. Leer en satijnkoord werken mooi bij deze kralen, omdat natuurlijk materiaal past bij handgemaakt glas. In de rijgmaterialen gids staat per soort waar hij tegen kan.